Zincirli motosikletlerde motorun gücü arka tekere zincir ve dişliler aracılığıyla aktarılır. Bakımsız bir zincir hem güç kaybına hem de dişlilerin erken aşınmasına yol açar; çok gevşek ya da çok gergin bir zincir ise sürüş güvenliğini tehlikeye atar. Düzenli bakımla zincir ve dişli setinin ömrü belirgin şekilde uzar.
Zincir bakımı neden önemli?
Zincir; yol tozu, su ve çamura doğrudan maruz kalır. Kir ile yağ birleşince aşındırıcı bir macun oluşur ve bu macun zincirin pim ve burçlarını, dişlilerin dişlerini aşındırır. Sonuç olarak zincir uzar, dişliler sivrileşir ve vites geçişlerinde vuruntu, sürüşte ses ve titreşim başlar.
Ne sıklıkla temizlemeli ve yağlamalı?
- Normal kullanımda yaklaşık her 500–800 km'de bir yağlama yapılması önerilir.
- Yağmurlu havada veya tozlu yolda sürüş sonrası daha erken temizlik ve yağlama gerekir.
- Motosiklet uzun süre bekleyecekse bekletmeden önce zinciri temizleyip yağlayın.
Kendi motosikletiniz için en doğru aralık kullanım kılavuzunda yazar; kullanım koşullarınıza göre bu aralığı kısaltabilirsiniz.
Adım adım zincir temizliği ve yağlama
- Motosikleti sabitleyin: Mümkünse sehpaya alın, kontağı kapatın ve vitesi boşa getirin. Zinciri motor çalışırken temizlemeyin.
- Temizleyin: Zincir temizleyici sprey ve yumuşak bir zincir fırçasıyla kiri çözün. O-ring ve X-ring zincirlerde keçelere zarar verebilecek benzin, tiner gibi çözücüler ve tel fırça kullanmayın.
- Kurulayın: Zinciri temiz bir bezle silin ve tamamen kurumasını bekleyin.
- Yağlayın: Zincir yağını, tekeri elle yavaşça çevirerek zincirin iç tarafına, baklaların ve keçelerin üzerine ince bir tabaka halinde uygulayın.
- Bekletin ve fazlasını alın: Yağın işlemesi için kısa bir süre bekleyin, ardından fazla yağı silin. Fazla yağ toz toplar ve jant ile lastiğe sıçrar.
Yağın lastiğe ve fren diskine bulaşmamasına dikkat edin. Bulaşırsa uygun bir temizleyiciyle hemen temizleyin; yağlı lastik ve disk tehlikelidir.
Zincir gerginliği nasıl ayarlanır?
Zincirin üst ve alt kolu arasında, üretici tarafından belirtilen kadar boşluk (salgı) olmalıdır. Pek çok modelde bu değer yaklaşık 20–35 mm aralığındadır; motosikletinizin doğru değeri kullanım kılavuzunda ya da salıncak üzerindeki etikette yazar.
- Zincirin alt kolunun orta noktasını bulun ve yukarı-aşağı hareket ettirerek boşluğu ölçün.
- Tekeri çevirip zincirin birkaç farklı noktasında ölçüm yapın; en gergin noktaya göre ayar yapın.
- Arka teker aks somununu gevşetin, iki taraftaki ayar cıvatalarını eşit miktarda çevirin. Salıncaktaki işaretlerin iki tarafta da aynı hizada olduğundan emin olun.
- Ayardan sonra aks somununu belirtilen tork değerinde sıkın ve boşluğu yeniden kontrol edin.
Çok gergin zincir şanzıman çıkış milini ve teker rulmanlarını zorlar; çok gevşek zincir ise dişliden atlayabilir. İki durum da tehlikelidir.
Zincir ve dişli ne zaman değişir?
- Ayar cıvataları sonuna geldiği halde zincir hâlâ gevşekse zincir uzamıştır.
- Arka dişlinin dişleri sivrileşmiş, kancaya dönmüş veya bir tarafa yatmışsa,
- Zincirin arka dişlinin arkasından elle belirgin şekilde dışarı çekilebiliyorsa,
- Bazı baklalar donuk kalıyor, kendi kendine düzelmiyorsa değişim zamanı gelmiştir.
Neden set olarak değiştirilmeli?
Zincir ve dişliler birlikte aşınır ve birbirine uyum sağlar. Aşınmış dişliyle yeni zincir ya da aşınmış zincirle yeni dişli kullanmak, yeni parçanın çok kısa sürede bozulmasına neden olur. Bu yüzden zincir, ön dişli ve arka dişlinin set olarak değiştirilmesi önerilir.
Doğru zincir dişli setini seçmek
Zincir seçerken üç bilgi önemlidir: zincir tipi/hatvesi (ör. 428, 520), bakla sayısı ve ön/arka dişli diş sayıları. Bu değerler modelinize göre değişir; motosikletinizin orijinal değerlerinin dışına çıkmak hız göstergesi ve performans dengesini etkiler. Emin değilseniz eski dişlilerin üzerindeki diş sayılarını ve zincirin üzerindeki kodu bize iletin, uyumlu seti birlikte belirleyelim.
